ေသြးတိုးနွင့္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ

ေသြးတိုးနွင့္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ၿမိဳ႕စြန္တစ္ေနရာတြင္ ႀကီးမား လွေသာ ခေရပင္ႀကီး တစ္ပင္တည္ ရွိ၏။ ထုိခေရပင္ႀကီးသည္ ၿခံဝင္းႀကီး တစ္ခုအတြင္း၌ ေပါက္ေရာက္ေနရာ ထုိခေရပင္ႀကီးေရွ႕တြင္ ေျမနီလမ္း ကေလးတစ္ခုျဖစ္ေပၚေန၏။ ထုိလမ္းကေလးတြင္ တရားဝင္ အမည္မရွိဘဲ ရပ္ကြက္ေန အမ်ားျပည္ သူမ်ားက ခေရလမ္းဟုသာ အလြယ္တကူ ေခၚၾက၏။ အျဖဴေရာင္ နစ္ဆန္းဆန္နီစူပါ ဆလြန္းကားေလး တစ္စီးသည္ ထုိလမ္းေလးအတုိင္း ေမာင္းႏွင္လာရာ လမ္းဆုံးေသာအခါ ေခတ္မီ ႏွစ္ထပ္ တုိက္ကေလးေရွ႕တြင္ ရပ္သြား၏။ ကားေပၚမွ ေဒါက္တာ ခင္ပန္ ေဆာင္း ဆင္းလာ၏။ ကားရပ္သံၾကား၍ ဧည့္ခန္းတြင္ ထုိင္ေနေသာ အၿငိမ္းစားေက်ာင္းအုပ္ ဆရာမႀကီးေဒၚခင္ေအးသည္ တူမ ျဖစ္သူ သႏၲာဦးအားၾကည့္ခုိင္းလုိက္ ၏။ ''ေဒါက္တာလာတယ္ အန္တီ ေအး'' ''ေၾသာ္- ေအးေအး။ ဖြင့္ေပး လုိက္ေလ'' မၾကာမီ ေဒါက္တာ ခင္ပန္ ေဆာင္းဧည့္ခန္းသုိ႔ ေရာက္ရွိလာ၏။ ''မဂၤလာပါ အန္တီေအး'' ''မဂၤလာပါေဒါက္တာ။ ထုိင္ ပါ။ တူမေလးေရ၊ ေဒါက္တာ အတြက္ အေအးလုပ္ပါဦး'' ''ေက်းဇူးပဲ အန္တီေအး။ ေနပူ ထဲက လာေတာ့ ေရငတ္ေနတယ္'' ''မုိးျပတ္တာနဲ႔ ပူတာပဲေနာ္'' ''ဟုတ္တယ္ အန္တီေအး။ ဒါနဲ႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ေသးလား'' ''မွန္မွန္ခ်ိန္ပါတယ္။ ေဒါက္ တာေပးထားတဲ့ ကိရိယာေလးက အေတာ္အဆင္ေျပတယ္။ တူမေလး ကခ်ိန္ေပးတယ္။ ခုတေလာ ေသြး ေပါင္မွန္ေနပါတယ္'' ''အစားအေသာက္ ဂ႐ုစုိက္ေပါ့ အန္တီေအး'' ''စုိက္ပါတယ္ ေဒါက္တာ ရယ္။ အုန္းႏုိ႔ေခါက္ဆြဲဆုိ မစားရ တာၾကာပါၿပီ'' ''ေသြးတုိးေရာဂါက ဘဝေန ထုိင္မႈပုံစံအေပၚမွာ အေတာ္မူတည္ တယ္။ အေနအထုိင္၊ အစား အေသာက္ ဆင္ျခင္ရင္ ထိန္းထားလုိ႔ ရတယ္'' ''တခ်ဳိ႕က မ်ဳိး႐ုိးဗီဇလဲ ပါ တယ္ဆုိ'' ''ဟုတ္ပါတယ္။ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံး အေရးပါပါတယ္'' ''အေနအထုိင္ အစားအေသာက္ အေၾကာင္းကေတာ့ ေဒါက္တာ ခဏ ခဏေျပာလုိ႔ အေတာ္သိေနၿပီ။ မ်ဳိး ႐ုိးဗီဇအေၾကာင္းေျပာပါဦး'' ''ဟာ- အေတာ္ပဲ။ Nature Genetics ဆုိတဲ့ ေဆးပညာဂ်ာနယ္ ထဲမွာဖတ္လုိက္ရတဲ့ သုေတသန တစ္ခုအေၾကာင္းေျပာျပမယ္။ ပညာ ရွင္တစ္စုက ေသြးတုိးနဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့ Genetic Code အသစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ ကုိ ေလ့လာေတြ႕ရွိထားတယ္။ အဲဒီ ၂ဝ ေက်ာ္ထဲက တစ္ခုခုကုိ လူတုိင္း လူတုိင္းမွာ ေတြ႕ရလိမ့္မယ္တဲ့'' ''ဒါဆုိ ဒီ ၂ဝ ေက်ာ္ထဲက အနည္းဆုံး တစ္ခုေလာက္ေတာ့ လူ တုိင္းမွာ ေတြ႕ရမယ္ေပါ့ေနာ္'' ''ဟုတ္တယ္ အန္တီေအး။ ဒီ ၂ဝ ေက်ာ္ဟာ လူုတုိင္းနဲ႔ဆုိင္တဲ့ သေဘာျဖစ္ေနတယ္။ ပညာရင္ေတြ က ဒီ ၂ဝ ေက်ာ္ကုိေလ့လာရင္ ကုထုံးသစ္ေတြ ေပၚလာႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္'' ''ေအးကြယ္ ဆက္ပါဦး'' ''ေသြးတုိးေရာဂါဟာ အဝ လြန္ တာ၊ အငန္စားမ်ားတာ၊ ကုိယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈနည္းတာ စတာေတြနဲ႔ ဆက္ စပ္ေနမွန္း အေသးစိတ္ သိထားပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္ကမ်ဳိး႐ုိးဗီဇနဲ႔ ဆက္စပ္မႈကို အေသးစိတ္ မသိေသး ဘူး'' ''ခုေရာ သိၿပီလား'' ''ပညာရွင္ေတြက မ်ဳိး႐ုိးဗီဇ နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့ တုိး တက္မႈေတြ ရလာၿပီလုိ႔ ေျပာတယ္။ ႏုိင္ငံ ၂၄ ႏုိင္ငံက ပညာရွင္ေတြဟာ လူဦးေရစုစုေပါင္း ႏွစ္သိန္းေက်ာ္ ဆီ က မ်ဳိး႐ုိးဗီဇဆုိင္ရာအခ်က္အလက္ ေတြကို ေလ့လာခဲ့ၾကတယ္'' ''လူ ႏွစ္သိန္းေက်ာ္ဆုိေတာ့ အမ်ားႀကီးပါလား'' ''ဟုတ္တယ္ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲသလုိ ေလ့လာလုိက္ေတာ့ genome ေပၚမွာ 16 New Point ေတြ႕ တယ္တဲ့။ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇအုပ္စုႀကီးထဲမွာ အခ်က္အသစ္ ၁၆ ခု ေတြ႕တယ္လုိ႔ ဆုိလုိတာေပါ့ အန္တီေအးရယ္'' ''ဘယ္သူေတြက ဦးေဆာင္ တာလဲ ေဒါက္တာ'' Barts and the London Medical School က Professor Mark Caulfield က ဦးေဆာင္တဲ့ ပညာရွင္အုပ္စုထဲက တစ္ဦးပဲ။ သူက ေျပာတယ္။ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇမူကြဲတစ္ခုတစ္ ခုစီကို အနည္းဆုံး လူဦးေရ ငါးရာ ခုိင္ႏႈန္းမွာ ေတြ႕ရပါတယ္တဲ့။ ေတြ႕ ရမ်ားတဲ့ မူကြဲဆုိရင္ ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္း အထိ ရွိေနပါတယ္တဲ့'' ''ဒါဆုိ လႊမ္းမုိးမႈအေတာ္ရွိေန တာပဲ'' ''ဟုတ္တယ္ အန္တီေအး။ အခုေျပာတဲ့ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇေတြက ေသြး တုိးေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။ ဒီ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇေတြကို ခုလုိ ရွာေဖြေတြ႕ ရွိလုိက္တာဟာ ႀကီးမားတဲ့ေအာင္ ျမင္မႈပါပဲ။ အရင္က သိိပ္မသိခဲ့ဘူး။ ခုလုိ ရွာေဖြေတြ႕ရွိတဲ့အတြက္ အနာ ဂတ္မွာ ေဆးဝါးသစ္ေတြ ေပၚထြန္း လာလိမ့္မယ္တဲ့'' ''နမူနာတစ္ခုေလာက္ ေျပာျပ ပါလား'' ''နမူနာအေနနဲ႔ Nitric Oxide ဆုိတဲ့ ဓာတုျဒပ္ေပါင္း အေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။ ဒီျဒပ္ေပါင္းဟာ ဓာတုျဖစ္စဥ္အဆင့္ဆင့္ကေန ထြက္ ေပၚလာတာ။ ဒီျဒပ္ေပါင္းက ေသြးေၾကာ ေတြကိုက်ယ္ေစတယ္။ ေသြးေၾကာ က်ယ္ရင္ ေသြးေပါင္က်လာတယ္။ ဒီျဒပ္ေပါင္းကို အေျခခံထားၿပီး ေဆး ဝါးသစ္ေတြထုတ္လုိ႔ရတယ္။ မ်ဳိး႐ုိး ဗီဇ သုေတသနကေန ဒီျဒပ္ေပါင္း အေၾကာင္း သိလာခဲ့တာပဲ အန္တီ'' ''ေအးကြယ္ရွင္းပါဦး'' ''Professor Caulfield က ဆက္ေျပာထားတာ ရွိေသးတယ္။ ဓာတ္ခြဲခန္းမွာ ေဖာ္ထုတ္ရရွိတဲ့ ေတြ႕ ရွိခ်က္အသစ္ေတြက ေနာင္ကာလမွာ ေဆးလက္ေတြ႕ နယ္ပယ္မွာ ကုထုံး သစ္ေတြ ေပၚလာဖုိ႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါတယ္တဲ့။ အလားအလာ ေကာင္းတဲ့သေဘာေပါ့ အန္တီေအး ရယ္'' ''ေအးကြယ္အားရစရာပါပဲ'' ''ပညာရပ္နယ္ပယ္က အလြန္ ကုိက်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ ခုလုိ သုေတ သန လုပ္ေပမယ့္ အကုန္မသိရေသး ပါဘူး။ ေသြးတုိးေရာဂါနဲ႔ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇ ဆက္စပ္မႈမွာ ခုလက္ရွိ ပညာရွင္ ေတြ ေတြ႕ထားတာက အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုလုံးရဲ႕ တစ္ရာခုိင္ႏႈန္းပဲ ရွိပါ ေသးတယ္တဲ့'' ''ဟာ- ဒါဆုိ ၉၉ ရာခုိင္ႏႈန္း ကုိ မသိေသးဘူးေပါ့'' ''ဟုတ္တယ္ အန္တီေအး။ ေနာက္ထပ္သိစရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေသးတယ္'' ''တစ္ရာခုိင္ႏႈန္းသိတာေတာင္ အေတာ္အသုံးက်ေနပါၿပီကြယ္'' ''ခုလုပ္ၿပီးထားတာက ပထမ ေလ့လာခ်က္ေပါ့။ ခု ဒုတိယေလ့လာ ခ်က္လုပ္ေနၿပီ။ ဒုတိယေလ့လာခ်က္ အရ ေနာက္ထပ္ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇမူကြဲအသစ္ ေျခာက္ခု ထပ္ေတြ႕ျပန္ၿပီ'' ''ေအး- ထပ္ေတြ႕တာ ေကာင္း တာေပါ့ကြယ္'' ''အဂၤလန္မွာ British Heart Foundation ဆုိတဲ့ အသင္းႀကီးရွိ တယ္။ ႏွလုံးေရာဂါဆုိင္ရာ အသင္း ႀကီးေပါ့။ ဒီအသင္းႀကီးက ေဆးဖက္ ဆုိင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးက Professor Peter Weissberg တဲ့။ သူကေျပာတယ္။ ကမၻာတစ္ဝန္းလုံး က ပညာရွင္ေတြဟာ စုေပါင္းၿပီး သုေတသန လုပ္ေနၾကပါတယ္တဲ့။ ေသြး တုိးေရာဂါနဲ႔ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇ ဆက္စပ္ မႈကုိ ရွာေဖြေတြ႕ရွိလာၾကပါၿပီတဲ့။ အရင္ကထက္ပုိၿပီး အေသးစိတ္သိ လာပါတယ္တဲ့။ ဒါဟာ အနာဂတ္မွာ ကုထုံးသစ္ေတြ ေပၚလာဖုိ႔ လမ္းခင္း ေပးေနတာပါပဲတဲ့'' ''အားကုိးစရာေဆးဝါးသစ္ ေတြရလာမွာေပါ့ကြယ္'' ''ဟုတ္ပါတယ္ အန္တီေအး။ ေသြးတုိးေရာဂါဟာ လွ်ဳိ႕ဝွက္ဆန္း ၾကယ္တဲ့ ေဆးပညာပုစၧာတစ္ပုဒ္ပါ ပဲ။ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇဆုိတာ ဒီပုစၧာရဲ႕ အစိတ္ အပုိင္းတစ္ခုပဲရွိပါေသးတယ္။ အေန အထုိင္ အစားအေသာက္ပုံစံကုိပါ ဒီပုစၧာထဲမွာ ထည့္စဥ္းစားရမွာပါ'' ''အန္တီေအးလဲ ခုေနေတာ့ သက္သာေနပါတယ္။ ေသြးေပါင္လဲ ပုံမွန္ပါပဲ'' ''အန္တီေအးက အငန္လဲ ေလွ်ာ့စားတယ္။ အဆီအဆိမ့္လဲ ေလွ်ာ့စားတယ္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ လဲက်သြားတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလဲ မွန္မွန္လုပ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးတုိး ေရာဂါ သက္သာေနတာေပါ့'' ''ေသြးတုိးက စိတ္လဲပါတယ္။ ေဒါသျဖစ္ရင္ပုိတုိးတယ္။ အရင္က အန္တီေအးက ေဒါသႀကီးတယ္။ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီးလုပ္စဥ္က ဆရာမေလးေတြဆုိတာ အန္တီေအး ကို သိပ္ေၾကာက္တာ။ ေဒါသျဖစ္လာ ရင္ အရမ္းဆူတာကုိး။ ခုေတာ့ တရား ထုိင္တယ္။ ေဒါသလဲ နည္းသြားၿပီ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေသြးေပါင္ မွန္သြားတာ ကြယ့္'' ''အန္တီေအးေျပာတာမွန္ တယ္။ စိတ္လဲပါတယ္။ ေဒါသႀကီး ရင္ ေသြးတုိးတတ္သလုိ ပူပင္ေသာ ကမ်ားရင္လဲ ေသြးတုိးတတ္တယ္။ ကြၽန္မလူနာတစ္ေယာက္က တစ္ခ်ိန္ လုံးေသြးတုိးေနတာ။ သူ႔သမီးက ဝန္ ထမ္း၊ နယ္ျခားေဒသမွာ တာဝန္ က် ေနတယ္။ သမီးကုိ စိတ္ပူၿပီး ေသြး တုိးေနတာ။ ခုေတာ့သမီးက ရန္ကုန္ ႐ုံးခ်ဳပ္ျပန္ေျပာင္းရတယ္။ ျပန္ေျပာင္း ရတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ေသြးေပါင္မွန္ သြားတယ္ေလ'' ''ဟုတ္တာေပါ့ ေဒါက္တာ ရယ္'' စကားေကာင္းေနၾကစဥ္ ကား ရပ္သံၾကားရျပန္၏။ ''တူမေလးေရ ၾကည့္ပါဦး ကြယ္'' တူမျဖစ္သူ သႏၲာဦးက အေျပး ကေလး သြားၾကည့္လုိက္၏။ ''အန္တီေအး၊ ေဒါက္တာ ဦး ေက်ာ္ေဆြသိန္းေရာက္ေနတယ္'' ''ေအးေအး ဖြင့္ေပးလုိက္'' မၾကာမီ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ ေဆြသိန္း ေရာက္ရွိလာ၏။ ''မဂၤလာပါ အန္တီ။ ေဒါက္ ခင္ပန္ေဆာင္းလဲ ေရာက္ေနတာကုိး'' ''မဂၤလာပါ ေမာင္ေက်ာ္ေရ။ ဧကႏၲ ခေရပန္း လာေတာင္းတာ ထင္တယ္။ သႏၲာဦးမနက္ေစာေစာ က ေကာက္ထားတာေတြရွိတယ္။ ေပးလုိက္မယ္'' ''ျမင္တာနဲ႔ တန္းေျပာႏုိင္တယ္။ အန္တီ အၾကားအျမင္မ်ားရေန တာ လား'' ''ဟဲဟဲ၊ သတင္းက ၾကားေန ရတယ္ေလ'' ''ဘာသတင္းမ်ားလဲ အန္တီ ေအး'' ''အင္းစိန္ေတာင္သူကုန္းက အိမ္တစ္အိမ္ကုိ ေန႔တုိင္း ေသြးေပါင္ သြားသြားခ်ိန္ေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္း ေပါ့'' ''ဟာ- အန္တီေအး ဘယ္လုိ သိသြားပါလိမ့္'' ''လူနာက ေစာေဒးဗစ္တဲ့။ ကရင္အဘုိးႀကီး။ သူ႕မွာ သမီးေခ်ာ ေခ်ာေလးရွိတယ္။ ေနာ္ရွီလာတဲ့။ ေကာင္မေလးက ခေရပန္းႀကိဳက္ တယ္။ အဲဒါခုေတာင္သူကုန္း အသြား ခေရပန္း ေတာင္းဖုိ႔ ဝင္လာ တာမဟုတ္လား'' ''ဟာ-လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ေတြ ေပၚ ကုန္ပါၿပီ'' ''ကဲပါ။ ရွက္မေနပါနဲ႔။ ခေရ ပန္းယူသြားပါဦး'' ေဒါက္တာ ေက်ာ္ေဆြသိန္း သည္ ခေရပန္းယူရန္ သႏၲာဦး ေနာက္သုိ႔ လုိက္သြားေလ၏။ ''ဆရာေက်ာ္တစ္ေယာက္ ေသြးတုိးကုိ အေၾကာင္းျပဳၿပီး အဆင္ ေျပေနတာကိုး'' ေဒါက္တာ ခင္ပန္ေဆာင္းက တုိးတုိးကေလး ေျပာလုိက္ေလ၏။ ေအာင္(ေဆး-၁) ရည္ၫႊန္းခ်က္။ ။ BBC News မွ "High Blood Pressure Genetic Clues" ေဆးပညာေဆာင္းပါးကုိ မွီျငမ္းကိုးကားပါ သည္။ ေအာင္(ေဆး ၁)